دوازده هتل عجیب درسرتاسر دنیا

بسیاری از گردشگران حاضرند تجربه های عجیب و غریبی در طول سفر خود در هتلهای مختلف داشته باشند .
شبکه خبری زمان:بسیاری از گردشگران حاضرند تجربه های عجیب و غریبی در طول سفر خود در هتلهای مختلف داشته باشند .هتلهایی که شاید فرم و مکان آنها خیلی متعارف نباشد .برای اقامت در خیلی از این هتلها هزینه های گزافی نیز باید پرداخت اما گردشگران حاضرند در قبال این تجربه ها این هزینه را متقبل شوند . به 12 نمونه از این هتلهای جالب و جدید در سرتاسر دنیا توجه نمایید.   تصاویر در بخش ادامه مطلب

ادامه نوشته

نام‌گذاري روزهاي هفته ميراث فرهنگي امسال

 

معاون ميراث فرهنگي کشور از نامگذاري روزهاي هفته ميراث فرهنگي خبر داد و گفت : اين طرح در جلسه شوراي مديران مصوب شده و در سراسر کشور اجرايي خواهد شد.

مسعود علويان‌صدر در گفتگو با ميراث آريا (chtn) ،‌ گفت : 27 ارديبهشت تا 3 خرداد‌ماه در تقويم رسمي کشور هفته ميراث فرهنگي نام گرفته است ؛ در همين راستا به منظور بهره‌برداري مردم از اين حافظه‌هاي تاريخي ، روزهاي هفته متناسب با فعاليتي که در همان ايام صورت مي‌گيرد ، نام‌گذاري شده‌است.

او گفت : 28 ارديبهشت‌ماه که با عنوان روز جهاني موزه ثبت شده ، بر اساس شعار ايکوم روز موزه و خاطره نام گرفته است.

علويان‌صدر افزود : 29 ارديبهشت‌ماه روز ميراث فرهنگي و پيوند ملل و جمعه -30 ارديبهشت- روز خانواده و ميراث فرهنگي نام‌گذاري شده و تدابيري انديشيده شده است تا خانواده‌ها با حضور در موزه‌هاي سراسر کشور از برنامه‌هاي ويژ‌ه‌اي که در اين ايام اجرا مي‌شود ، بهره‌مند شوند.

به گفته اين مقام مسؤول روز 31 ارديبهشت‌ماه نيز روز ميراث و مشارکت‌هاي مردمي نام‌گرفته است.

معاون ميراث فرهنگي کشور يادآور شد : 1 خرداد‌ماه نيز در راستاي فرمايشات مقام معظم رهبري و براي تحقق بخشيدن به رهنمون ايشان روز اقتصاد در آيينه ميراث فرهنگي نام‌گذاري شده است.

او ادامه داد : روز 2 خرداد بر اهميت پرداختن به مباحث حقوقي ميراث فرهنگي صحه گذاشته و روز قانون و ميراث فرهنگي خواهد بود.

علويان‌صدر از نام‌گذاري 3 خرداد خبر داد و گفت : اين روز با ولادت بانوي بزرگوار اسلام حضرت فاطمه سلام الله عليها مصادف است و سال گذشته نيز در همين تاريخ خطبه‌هاي ارزشمند حضرت را ثبت ملي کرديم.او گفت : در همين راستا روز 3 خرداد روز ميراث معنوي نام‌گرفته است.

اين مقام مسؤول تاکيد کرد : نام‌گذاري هفته ميراث فرهنگي در به اداره کل ميراث فرهنگي ،‌صنايع دستي و گردشگري کشور ابلاغ خواهد شد و استان‌ها موظف خواهند بود براي اجرا برنامه‌هاي ويژه و متناسب با عنوان‌هاي تعيين شده اقدام کنند./

ذوالقرنين قرآن همان کوروش کبير هخامنشي است

علامه آيت الله طباطبايي

ذوالقرنين قرآن همان کوروش کبير هخامنشي است

                   

ورود نخستين اعلاميه حقوق بشر در دنيا به ايران- منشور کوروش - و به نمايش گذاشتن آن در موزه ملي شور و شوقي وصف ناپذيري را در کشور سبب شد.

گروهي براين باورند که اين ميراث ارزشمند ملي از اين رو که در تحقيقات روان شاد علامه آيت الله استاد طباطبايي، استاد شهيد مرتضي مطهري اثبات شده که ذوالقرنين، همان کوروش هخامنشي است يک ميراث گرانبار اسلامي نيز به شمار ميرود .

قرآن مجيد،کتاب شريف مسلمانان درآيه‌هاي 83 تا 99 سوره کهف، ذوالقرنين را فردي يکتاپرست، صالح، دادگر و انسان دوست و از بندگان شايسته و برگزيده خداوند نام برده و از او به نيکي ياد مي کند..

گروهي از فقها و بزرگان ذوالقرنين را کوروش هخامنشي مي‌دانند چنانکه آيت الله طباطبايي و پروفسور عبدالکلام آزاد (دانشمند شهير هندي) با دلايل متقن به اثبات رسانده اند که ذوالقرنين، همان کوروش کبير، بنيانگذار امپراتوري بزرگ هخامنشي در ايران است.

نظر قطعي علامه طباطبايي درالميزان بنا بر شواهد تاريخي محکم نيز بر اين مهم تاکيد دارد که ذوالقرنين قرآن همان کوروش کبير هخامنشي است.

استاد علامه طباطبايي درتفسيرالميزان آورده است : اگر ذوالقرنين قرآن، مردي مومن به خدا و به دين توحيد بوده، کوروش نيز اين چنين بوده و اگر ذوالقرنين، پادشاهي عادل و رعيت پروربوده، کوروش نيز چنين بود؛ اگر او نسبت به ستمگران و دشمنان مردي سياستمدار بوده او نيز بود؛ اگر دين، عقل، فضايل اخلاقي و ثروت و شوکت داشت، کوروش هم داشت؛ همان گونه که قرآن فرموده کوروش نيز سفري به سوي مغرب کرد، بر ليدي و پيرامون آن مسلط شد و بار ديگر به سوي مشرق سفر کرد. آنجا مردمي ديد صحرانشين و وحشي که در بيابان زندگي مي کردند. براي همين، به آنها کمک کرد، سدي ساخت در مقابل قبيله و قومي که آنها را آزار مي دادند؛ در تنگه داريال ميان کوه هاي قفقاز و نزديک به شهر تفليس.

اما مهم آنکه نام بنيانگذار نخستين و بزرگترين امپراتوري دنيا، نه تنها در قرآن مجيد بلکه حتي در کتاب هاي عهد عتيق مانند تورات نيز به عنوان يک انسان برگزيده و بلند مرتبه ثبت شده است.

چرا کوروش کبير ذوالقرنين است ؟

يکتاپرستي، نيکوکرداري، رأفت و انسان دوستي از صفات گفته شده ذوالقرنين در کتاب آسماني مسلمانان است.

بنا بر فرموده قرآن مجيد، ذوالقرنين، پادشاهي دادگر بود و نسبت به رعيت عطوفت داشت و هنگام کشورگشايي و غلبه قتل و کينه ورزي را اجازه نمي داد. از اين روي، هنگامي که بر قومي در غرب چيره شد، پنداشتند، اوهم مانند ديگر کشورگشايان خونريزي آغاز خواهد کرد، ولي او بدين کار دست نبرد، بلکه به آنان گفت: هيچ گونه بيمي پاکان شما در دل راه ندهند و هر يک از شما که عملي نيکو کند، پاداش آن را خواهد ديد .

با آن که آن قوم بي ياور و دادرسي در چنگال قدرت او بودند، با ايشان شفقت کرد و به دادگري و نيکوکاري دل آنان را به دست آورد.

بر پايه شواهد انکارناپذير تاريخي، همگي اين ويژگي ها بر کوروش هخامنشي منطبق است که نمونه بارز خوي انساني و رأفت و مداراي کوروش را در رفتار او با مردم بابل پس از فتح اين سرزمين، در تاريخ مي بينيم .

با اين حال، برخي تلاش مي کنند چنگيز و آتيلا و يا اسکندر مقدوني را ذوالقرنين معرفي نمايند، در حالي که هيچ يک از صفات آمده در قرآن مجيد بر اين جهانگشايان ظالم خونريز قابل انطباق نيست.

به گفته مورخان يوناني کوروش کبير از چنان جايگاه بزرگي برخوردار بوده که حتي اسکندر با وجود يورش وحشيانه به ايران و تسخير و آتش زدن تخت جمشيد به پاسارگاد مقبره کوروش رفته، در برابر مزار آن بزرگ مرد زانو زده و مراتب احترام خود را به کوروش کبير بجا آورده است.

بنا بر فرموده قرآن مجيد، ذوالقرنين مي گويد: «هذا فتح من ربي»؛ يعني «همه فتوحات من نتيجه لطف خداست» و ما هيچ گاه در تاريخ، نه از اسکندر و نه از مغول ، چنين گفتاري را سراغ داريم .

علت دوم آن که واژه ذوالقرنين در قرآن مجيد به معناي فردي است که دو شاخ در بالاي سر او قرار دارد. همان گونه که در تصوير حجاري شده کوروش کبير در تخت جمشيد ديده مي شود؛ کلاهي با دو شاخ در بالاي سر او به خوبي نمايان است.

در ترجمه تفسير الميزان جلد 13صفحه 539آمده است: « در کتاب دانيال هم خوابى که وى براى کورش نقل کرده، به صورت قوچى که دو شاخ داشته ديده است».

از ديگر نکاتي که شاهدي بر ذوالقرنين بودن کوروش کبير است مي توان به اين نکته اشاره کرد که در قرآن مجيد آمده ذوالقرنين در آغاز فرمانروايي خود، به منطقه اي که آفتاب غروب مي کند، حمله کرده و پيروزي‌هاي بزرگي به دست آورده است. سپس به سوي شرق شتافت و در آن سامان، هم به پيروزي دست يافت و پس از آن، به مکاني رفت که آفتاب از آن طلوع مي کرد؛ يعني شرق و آنان پوششي براي محافظت خود نداشتند.

مقابل آفتاب سوزان اشاره به اين که منطقه بياباني بوده و سکنه چادرنشين و کوچ رو براي آب و غذا و اشارت به سکنه مغولي و سکايي آسياي ميانه دارد.

همان گونه که مي دانيم، نخستين حمله بزرگ کوروش کبير به غرب ايران و سرزمين ليدي (در باختر آسياي کوچک يا ترکيه امروزي) بوده که به پيروزي کوروش و تابعيت ليدي به امپراتوري ايران انجاميد. فرمانروايان ليدي که با بابل و مصر و حکومت هاي آسياي صغير متحد شده بودند ،براي تصرف بخشي از ايران، در صدد ضربه زدن به کوروش برآمدند. کوروش پس از آگاهي از اين توطئه، سپاهيانش را به طرف سارد، پايتخت ليدي گسيل داشت.

وي در اين نبرد نيز پيروز بود. در نتيجه اين حمله در 547ق.م سارد و شهرهاي آسياي صغير، يکي پس از ديگري به دستان پرتوان کوروش کبير سقوط کرد.

در تاريخ به اين نکته اشاره شده که کوروش کبير، پس از نبرد موفقيت آميز در غرب ايران زمين (ليدي) براي سر و سامان دادن به شورش اقوام بيابانگردي که متجاوز، وحشي و خونريز بودند، به شمال شرق ايران بزرگ لشکرکشي کرد و موفق به فرو نشاندن آنان و تأمين امنيت مرزهاي شرق و شمال شرق ايران شد.

يکي ديگر از مشخصات ذوالقرنين در قرآن، عزيمت او به مناطق شمالي و رويارويي با قوم يأجوج و مأجوج بوده است و علاوه بر اين، ايجاد سد يأجوج و مأجوج که در ساخت آن از آهن استفاده شده نيز در قرآن به ذوالقرنين نسبت داده شده است. جالب اين که در تورات هم به ساختن سدي از جنس آهن اشاره شده است؛ آنجا که از قول کوروش خطاب به خداوند يکتا مي گويد: «من اي کوروش، پيش روي تو خواهم خراميد ... جاي ناهموار را برايت هموار مي کنم، درهاي برنجين را مي شکنم، پشت بندهاي اهنين را خواهم بريد...»

در تعيين محل استقرار اين سد، گمانه زني هاي متعددي شده و حتي برخي آن را همان ديوار بزرگ چين تصور کرده اند، در حالي که کليد حل اين معما در خود قرآن نهفته که کاربرد آهن در ساخت اين سد مورد تأکيد قرارگرفته که با توجه به اين که در ساخت ديوار بزرگ چين هيچ گونه مواد آهني به کار گرفته نشده، اين نظريه مردود است.

در سرزمين ميان درياي کاسپين و درياي سياه، سلسله کوه‌هاي قفقاز به صورت ديواري راه هاي ميان شمال و جنوب را بسته است؛ مگر يک راه که باز گذاشته و آن تنگه اي است که در ميان رشته کوه‌هايي واقع شده و شمال و جنوب را به هم متصل مي سازد و اين تنگه در عصر حاضر، تنگه دارالا ناميده مي شود و در نقشه هاي موجود ميان شهر ولادي قفقاز ـ پايتخت جمهوري اوستياي شمالي، شمالي ترين منطقه ايراني نشين و فارسي زبان قفقاز که هم اکنون يکي از جمهوري هاي روسيه است ـ و تفليس نشان داده مي شود در همان جا که تاکنون ديوار آهنين باستاني موجود است و شک نيست که اين ديوارهمان سدي است که کوروش بنا کرده، زيرا اوصافي که قرآن بيان کرده، درباره سد ذوالقرنين کاملا بر آن منطبق است و همان گونه که قرآن يادآور شده، الواح آهنين در ساختمان آن به کار رفته و مس گداخته براي بستن مفاصل و رخنه هاي آن استعمال شده و در ميان دو ديوار کوهستاني بنا شده است.

با در نظر گرفتن بازمانده سدي که هم اکنون در گذرگاه دارلا قفقاز موجود است و شهادت کتب ارمني ـ که اين ناحيه را (بهاک کورائي) و (کابان کورائي) مي گويند و به معني گذرگاه و يا دره کوروش است ـ شکي نمي ماند که کوروش به سمت شمال غربي ايران رفته و از نواحي اي که امروز به نام دربند و معبر دارالس معروف است، گذشته و در آنجا سدي بنا کرده تا مانع هجوم سکاهاي متجاوز بشود.

در آنجا به دستور کوروش آهن و فلز فراوان آوردند و سدي از آهن بسان ديواري در معبر ميان دو کوه که تنها راه عبور و مرور اقوام وحشي سکايي بود، بنا شد؛ اين سد تنگه باريک ميان دو کوه را مي بست و مانع گذشتن سواران يغماگر سکايي بود و به همين جهت اين دره به نام دره کوروش ناميده شده است.

تصوير نقاشي يک جهانگرد اروپايي از سنگ نگاره کوروش هخامنشي در پاسارگاد سندي است مبني بر اين که کتيبه بالاي سر اين سنگ نگاره که به سه زبان ايران باستان نوشته شده بود .

چه کساني کوروش را ذوالقرنين مي دانند ؟

چند تن از بزرگاني که بر يکي بودن ذوالقرنين قرآن و مسيح عهد عتيق با کورش هخامنشي گواهي داده‌اند، که از آن ها مي توان به مولانا ابوالکلام آزاد، مفسر بزرگ قرآن و وزير فرهنگ هند در زمان گاندي در تفسيرالبيان، ترجمه تفسير سوره کهف از باستاني پاريزي،علامه طباطبايي در تفسير الميزان،-آيت‌الله العظمي ناصر مکارم شيرازي و ده نفر از مفسران بزرگ قرآن در تفسير نمونه (مانند قرائتي، امامي، آشتياني، حسني، شجاعي، عبدالهي و محمدي)، تابنده گنابادي در کتاب سه داستان عرفاني از قرآن، آيت الله مير محمد کريم علوي در تفسير کشف الحقايق (با ترجمه عبدالمجيد صادق نوبري )، حجت الاسلام سيد نورالدين ابطحي در کتاب ايرانيان در قرآن و روايات،دکتر علي شريعتي در کتاب بازشناسي هويت ايراني اسلامي،صدر بلاغي در قصص قرآن،جلال رفيع در کتاب بهشت شداد،منوچهر خدايار در کتاب کورش در اديان آسياي غربي، قاسم آذيني فر در کتاب کوروش پيام آور بزرگ، دکتر فريدون بدره‌اي در کتاب کوروش در قرآن و عهد عتيق، محمد کاظم توانگر زمين در کتاب ذوالقرنين و کوروش، آيت الله سيد محمد فقيه استاد اخلاق، حافظ کل قرآن و نماينده مجلس خبرگان دوم، استاد محيط طباطبايي، حجه الاسلام شهيد هاشمي نژاد و احمدخان بنيان‌گذار دانشگاه اسلامي عليگر هند نام برد./

 

منبع: سایت میراث آریا

نقش ترور رزم آرا در خود کشی صادق هدایت

              

 

 خودکشی صادق هدایت، همواره یکی از رازهای زندگی او بوده است؛ رازی که هنوز چنانکه باید و شاید گشوده نشده است.

هدایت در آخرین سفر خود به خارج از کشور، با امید فراوانی قدم به پاریس می گذارد تا از فضای خفه کننده ایران دور شده و بقیه عمر را به دور از لکاته ها و خنزرپنزری ها بگذراند.

وی همچنین امیدوار بود کتابهای خود را در فرانسه چاپ نموده و به شهرت و جایگاهی که لایق آن است برسد و با درآمد حاصل از آن زندگی ای مستقل، که در آن که زیر دین خانواده اش نباشد، تشکیل دهد.

او با ویزای پزشکی دو ماهه و با عنوان بیمار روحی برای معالجه عازم پاریس می شود و اگر چه از این موضوع بسیار دلخور بود، اما به خاطر امیدی که به نتایج این سفر داشت، زیر بار مسافرت به دلیل درمان روانی می رود.

اما در پاریس دوستش حسن شهید نورائی که در چاپ کتابهای هدایت کمک زیادی به او می کرد در بستر بیماری بود و کاری از دستش ساخته نبود.

هدایت حتی به دنبال ویزا برای رفتن به ژنو یا لندن بود تا نزد دوستان خود یعنی جمالزاده یا فرزاد برود، اما موفق به اخذ این ویزا نمی شود.

مدت مرخصی کم کم رو به اتمامبود و اگر هدایت دست خالی، یعنی بدون مدارک پزشکی مربوط به درمان بیماری روانی اش، به تهران بازمی گشت، شغل خود را در دانشکده هنرهای زیبایی از دست می داد و از دست رفتن شغل هم یعنی بی پولی و هدایت پیش از پیش سربار خانواده اش می شد؛ وضعیتی که هدایت از آن متنفر بود.

در دوران اقامت هدایت در پاریس، حال شهیدنورائی هم روز به روز وخیم تر شد و این بر مشکلات هدایت می افزود.

اما تیر خلاص را ترور رزم آرا به هدایت زد. رزم آرا در تهران ترور می شود و امید هدایت به سفارت ایران در پاریس، که قبل از ترور رزم آرا به واسطه نسبت خانوادگیش با وی ،هدایت را بسیار تحویل می گرفتند و احتمال آن بود که کار اقامتش را ردیف کنند و اکنون دیگر جواب سلامش را هم به زور می دادند، نقش برآب شد.

ایده خودکشی که مدت زیادی با او بود، دوباره در ذهن و ضمیرش جان گرفت. به سراغ دوستش مصطفی فرزانه می رود تا پولی را که به وی سپرده بود، پس بگیرد.

پول کفن و دفن را جدا نمود و با مابقی آن خانه ای مجهز به گاز اجاره کرد و آدرسش را به هیچ کس جز یکی از دوستان دوره دبستان نمی دهد.

هدایت این دوست خود را به مهمانی مرگ دعوت کرد. هدفش این بود که جنازه اش بو نگیرد و از مرگش مطلع شوند.

ساعت 9 شب 19 فروردین 1330، این دوست هدایت به در خانه او می آید اما کسی در را نمی گشاید، تصمیم به بازگشت می گیرد اما از آنجا که هدایت فردی خوش قول بوده شکاک می شود و متوجه بوی گاز شده و در را باز کرده و با جنازه صادق هدایت مواجه می شود.

در کنار جنازه هدایت، کاغذی به چشم می خورد که روی آن نوشته بود: " ما رفتیم و دل شما را شکستیم. همین. "

صادق هدایت در هنگام مرگ 49 ساله بود و در قطعه 85 گورستان پرلاشز پاریس دفن شد.

منبع: خبر آنلاین http://www.khabaronline.ir

تهران همان طهران است

 

 

 گرچه امروزه انتخاب تهران به عنوان پایتخت ایران از دید كارشناسان محیط زیست خبطی بزرگ و خطایی نابخشودنی به شمار می‌آید اما آن روز كه آقا محمدخان قاجار این دهكده كوچك را پایگاهی برای استقرار حكومت قاجار قرارداد، تصمیمی درست، بجا و سرنوشت ساز گرفت، زیرا موقعیت نظامی – جغرافیایی تهران طوری بود كه پشت سرش در شمال، چابك سواران قاجار گوش به زنگ بودند و زیر پایش در مركز و جنوب ایران، مهم ترین مدعیان سلطنت خونین‌ترین نبردها را تدارك می‌دیدند.

به هر حال تهران پایتخت شد و ماند تا كنون تا تبدیل شود به یك كلان شهر، كلانشهری با مشكلات خاص خود كه همتی مضاعف را برای حل مشكلاتش می‌طلبد.

 

نام «تهران» را در متون قدیم اسلامی در ترجمه احوال یكی از محدثین بزرگ به نام «محمد بن ابو عبداله حافظ تهرانی رازی» می‌بینیم. این اثر مربوط به ۱۱۵۷ سال پیش است و این خود دلیل بر آن است كه در آن روزگار دهكده‌ای به نام «تهران» وجود داشته و از آبادی‌های حومه «ری» به شمار می‌رفته است. در فارسنامه «ابن بلخی» نیز كه مربوط به سال‌های ۵۰۰ تا ۵۱۰ هجری قمری یعنی ۹۱۸ سال پیش می‌باشد. از «تهران» به خاطر انارهای خوبش یاد شده است. اگر چه در آثار مكتوب قدیمی از تهران قبل از اسلام نام برده نشده است، لیكن كاوش‌های باستان شناسی ۱۳۲۱ شمسی در دهكده «دروس» شمیران نشان می‌دهد كه در این منطقه، در هزاره دوم پیش از میلاد، مردمی متمدن زندگی می‌كرده اند. همچنین كاوش‌های دیگری كه در ۲۸ سال پیش در ارتفاعات قیطریه انجام شد، حاكی از آن است كه این پهنه در سه هزار سال پیش، محل زندگی مردمی متمدن بوده است و همین بررسی‌ها نشان می‌دهد كه «تهران» در اعصار قبل از اسلام از مناطق مذهبی بوده و آیین زرتشتی در این منطقه رونق داشته است. همچنین پرستش «مهر» و آیین «ناهید پرستی» نیز در جلگه پهناور «تهران» از رواج كامل برخوردار بوده است. در متون قدیم از محلات «عودلاجان» و «چال میدان» و «بازار» و «سنگلج» به عنوان قدیمی‌ترین مناطق «تهران قدیم» یاد شده است. همچنین از مطالعه این متون چنین برمی آید كه مردم دهكده «دولاب» و «تهران» پیرو مذاهب اهل سنت و اهالی «ونك» و «فرحزاد» شیعه و زیدی مذهب بوده‌اند. در كتاب «آثار البلاد» زكریای قزوینی نیز، كه مربوط به ۶۷۴ هجری قمری (یعنی ۷۴۴ سال پیش) است، اطلاعات جالبی درباره مردم این دهكده وجود دارد در این كتاب «تهرانی»‌ها مردمی سرسخت و یاغی، باج نده و ستیزه جو توصیف شده‌اند. همچنین آمده است كه «تهران» 12 محله دارد و اهل هر محله با محله دیگر در نزاعند و به سلطان وقت خراج نمی‌دهند، خانه هایشان نیز در زیر زمین است. این نكته را یاقوت حموی نیز در كتاب «معجم البلدان» آورده و نوشته است: «خانه‌ها ی ایشان را دیدیم كه به تمامی در زیر زمین ساخته شده است و راه عبور درهایی كه به خانه‌ها می‌رسد، در نهایت تاریكی و صعوبت عبور است، این كار را برای جلوگیری از تهاجم شبانه و غارت سپاهیان می‌كنند و هرگاه خانه‌ها چنین نمی‌بود، كسی در آنجا باقی نمی‌ماند.» اما تهران در زمان اكنون دیگر آن تهران سابق نیست شبهایش چونان روز روشن است و خانه هایش بزرگ است به‌طوری كه می‌توان آن را شهری نامید كه هیچ گاه نمی‌خوابد. شهر تهران با خندقی عمیق توسط چهار دروازه احاطه شده است. دروازه جنوب به اصفهان می‌رود و دروازه شمال غرب به تبریز. در جلوی هر دروازه به فاصله ۲۰۰ یارد (هر یارد ۹۱/۴ سانتیمتر) یك برج مدور قرار دارد كه به‌وسیله خندقی محافظت می‌شود. این استحكامات برای زیرنظر داشتن دشمن و سنگربندی ساخته شده است و خروج از دروازه‌ها كاملا از بالای این بناها مراقبت می‌شود. خیابانهای تهران تنگ و پر از گل و خاك است. شترها، قاطرها و الاغ‌ها و چه بسا یك یا دو فیل سلطنتی، مدام از اینجا به آنجا می‌روند و خیابان‌ها را مسدود می‌كنند.

 

از دروازه قزوین كه وارد تهران شوید، فضای باز بزرگی نمایان می‌شود كه پر است از حفره‌های عمیق و عریض یا به عبارت دیگر گودالهایی كه در زمین فرورفته اند. در اطراف این گودالها شكافهای متعددی است كه به خانه‌های زیر زمینی راه دارند. اما تهران با تمام كاستی هایش به عنوان پایتخت توانست در معادلات سیاسی صد ساله اخیر نقش ارزنده‌ای را ایفا كند نقشی نام این كلانشهر را در سراسر دنیا به سر زبانها انداخت. تهران با اینكه یك شهر كلان به حساب می‌آید اما به مانند كلانشهر‌های دیگر دنیا نیست و این بر می‌گردد به خوی گرم و صمیمی مردم این دیار خویی كه از دیر باز در رگ و ریشه این مردم بوده و خواهد بود و همین است كه تهران را از دیگر شهر‌های كلان دنیا متمایز می‌كند.

 

 

گردآوری: گروه فرهنگ و هنر سیمرغ

www.seemorgh.com/culture

منبع: tehrooz.com/ هادی نجفی ملكی  

نمايش سکه‌هاي دوران حکومت سلاطين عرب در مازندران

 

مؤسس و بنيانگذار مجموعه فرهنگي تاريخي کندلوس از راه اندازي سايتي به منظور کارشناسي سکه در اين مجموعه خبر داد.

«علي اصغر جهانگيري» در گفتگو با ميراث آريا (chtn)، تصريح کرد: براي نخستين بار سکه هاي دوران حکومت سلاطين عرب در مازندران به نمايش درآمد.

او با اشاره به اينکه سکه‌هاي مذکور پيش از اين در اختيار يک مجموعه دار خصوصي قرار داشته، ادامه داد: با به نمايش درآمدن اين سکه‌ها از ابتداي تعطيلات نوروز يک هزار و 200 نفر از موزه کندلوس ديدن کردند.

 

مؤسس و بنيانگذار مجموعه فرهنگي تاريخي کندلوس با بيان اينکه بيش از 10 هزار نفر نيز از روستاي کندلوس و زيبايي‌هاي دامنه البرز بازديد کردند، يادآور شد: نسخه‌اي از صداي ضبط شده مظفرالدين شاه قاجار که در موزه کندلوس نگهداري مي‌شود براي بهره مندي بازديدکنندگان در اختيار موزه تاريخ مشروطه تبريز قرار گرفته است.

«جهانگيري» همچنين گفت: در اين موزه مجموعه کاملي از عينک که به 600 سال پيش تعلق دارد، قابل مشاهده است.

به گفته او علاوه بر موزه مردم شناسي و باستان شناسي که در يک بناي زيبا با الهام از داستان‌‌هاي شاهنامه ساخته شده امکاناتي نظير اقامتگاه، رستوران، فروشگاه‌ها، پارک بازي، کتاب فروشي و ساختمان‌هاي بسيار ديدني در روستاي زيبا و ييلاقي ميخ ساز واقع شده است

موزه قاهره بسته شد

به دليل کشته شدن دو تن از متحصنان ميدان تحرير مصر توسط ارتش، موزه قاهره که در مجاورت اين ميدان قرار دارد بسته شد.

به گزارش ميراث آريا (chtn)،‌ »زاهي هاواس»، وزير عتيقه جات مصر در اشاره به کشتار جديد ارتش اين کشور گفت:‌ موزه قاهره که در مجاورت ميدان تحرير قرار دارد به دليل اتفافاتي که در اين ميدان و مناطق اطراف موزه رخ داد، به منظور حفاظت از بازديدکنندگان و اشيا داخل آن بسته شد.

«طريق الوادي»، رييس موزه قاهره نيز در اظهاراتي جداگانه با بيان اينکه موزه با همکاري ارتش بازگشايي خواهد شد اظهار داشت: هيچگونه آسيبي به بنا و اشيا داخل آن وارد نشده است.

توجيهات مقامات مصري در خصوص واکنش خصمانه ارتش اين کشور به انقلابيون مصري در حالي است، که در بحبوحه انقلاب 18 روزه اين کشور که به خروج حسني مبارک انجاميد، مردم، اصلي‌ترين مدافعان ميراث باستاني مصر بودند.

از سوي ديگر سازمان‌هاي بين المللي حقوق بشر درگزارش‌هايي، موزه قاهره را شنکجه گاه ارتش مصر عليه معترضان در مدت زمان نا آرامي‌هاي اين کشور معرفي و اعضاي نيروهاي امنيتي را نيز متهم به شکنجه مردم در اين موزه کرده اند.

موزه قاهره، يکي از چندين مناطق تاريخي مصر به شمار مي‌رود که در طول نا آرامي‌هاي اين کشور بارها مورد حمله سارقان آثار باستاني و خرابکاران قرار گرفت.

رييس جديد سازمان ميراث فرهنگي به زودي معرفي مي شود

 

سخنگوي سازمان ميراث فرهنگي با تاکيد بر اينکه انتصاب اخير بقايي به عنوان معاون اجرايي رييس جمهور و سرپرست نهاد رياست جمهوري، همزمان با حفظ سمت پيشين وي به عنوان رييس سازمان ميراث فرهنگي نيست، اعلام کرد: رييس جديد اين سازمان به زودي معرفي خواهد شد.

به گزارش ميراث آريا (Chtn)، «حسن محسني»، با بيان اينکه انتصاب اخير مهندس حميد بقايي به عنوان معاون اجرايي رييس جمهور و سرپرست نهاد رياست جمهوري در پي عملکرد مثبت و تاثيرگذار وي در سمت رياست سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري صورت گرفته است، تاکيد کرد: «اخبار منتشرشده مبني بر اينکه آقاي بقايي پس از انتصاب اخير، همچنان سمت پيشين خود يعني رياست سازمان ميراث فرهنگي را نيز حفظ مي کنند، صحت ندارد و اين اشتباه ناشي از برداشت نادرست برخي رسانه ها بوده است.»
محسني ادامه داد: «بر اين اساس، رياست محترم جمهوري به زودي رييس جديد سازمان ميراث فرهنگي،‌ صنايع دستي و گردشگري را ظرف روزهاي آتي معرفي خواهند کرد.»
وي افزود: «بي ترديد، کارنامه قابل دفاع جناب آقاي بقايي در مقام رياست سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري انتظارها را از اين نهاد فرهنگي بالا برده که اين موضوع، وظيفه رييس جديد اين سازمان را دشوارتر خواهد کرد.»
سخنگوي سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري با اشاره به احياي سمت معاونت اجرايي رييس جمهور گفت: «در دولت نهم، علي سعيدلو، معاون اجرايي رييس جمهور بود که با انتقال وي به سازمان تربيت بدني در سال 88، اين پست عملا تاکنون خالي مانده بود.»
حسن محسني همچنين با اشاره به حکم ديگر رييس جمهور مبني بر انتصاب بقايي به عنوان سرپرست نهاد رياست جمهوري به جاي اسفنديار رحيم مشايي اظهار داشت: «همان گونه که در حکم انتصاب آقاي بقايي نيز آمده است، رييس جمهور از ايشان خواسته اند تا با اهتمام کافي و در تعامل نزديک با معاون اول، وزرا و معاونين رييس جمهور در جهت تسهيل و تسريع در اتخاذ تصميمات و اقدامات اجرايي مشارکت داشته باشند.»

موزه سفینه ها

ابتکار جديد ناسا

احداث موزه‌هاي جديد براي سفينه‌هاي بازنشسته

سازمان فضانوردي آمريکا (NASA) در سي‌امين سالروز پرتاب نخستين شاتل فضايي خود، اقدام به گشايش موزه‌هايي جديد با هدف نمايش سفينه‌هاي فضايي بازنشسته اين سازمان مي‌کند.

به گزارش ميراث آريا (Chtn)،‌ اين اقدام در راستاي پروژه سفينه‌هاي فضايي از کار افتاده ناسا صورت خواهد گرفت که بر مبناي آن بيش از بيست موزه در سراسر آمريکا به تناسب يکي از سفينه‌هاي از کار افتاده اين سازمان را به نمايش درخواهند آورد.

خبرهاي منتشره حاکي از آن است که در حال حاضر سفينه‌هاي «ديسکاوري»، « آتلانتيس» و «انديوور» که از مهم‌ترين سفينه‌هاي فضايي اين سازمان به شمار مي‌روند در صف انتظار ورود به موزه‌هاي تعيين شده قرار داشته و پيش بيني مي‌شود با استقبال چشمگير علاقمندان رو‌به‌رو شوند.

«چارلي باندن»، رييس سازمان فضانوردي آمريکا (ناسا) گفت:‌ اين ابتکار حرکتي نوين براي موزه‌ها و خود سازمان خواهد بود. هدف سازمان اين است تا سفينه‌هايي در خدمت مردم حتي در زمان بازنشستگي و از کار افتادگيشان داشته باشد تا علاوه بر رشد تصور عمومي، جوانان را به سوي فراگيري علوم راهنمايي کند.

«باندن» خاطرنشان کرد:‌ اين پروژه ايده‌هاي بسياري را در سر داشته و انتظار مي‌رود در سال 2012، فضاپيماهاي بيشتري در موزه‌ها و مراکز علمي جهان براي الهام بخشيدن به نسل بعدي مکتشفان به نمايش درآيند.

گفتني است اولين موزه مربوط به نمايش فضاپيماهاي از رده خارج، روز دوازدهم آوريل افتتاح خواهد شد

رشد 4/21 درصدي بازديد از موزه‌ها و اماکن فرهنگي

 

بازديد از موزه‌‌ها و اماکن فرهنگي تاريخي استان‌هاي کشور در ايام نوروز نسبت به مدت مشابه سال قبل رشد 4/21 درصدي داشته است.

به گزارش ميراث‌آريا(chtn) آمار 30 ميليون و 984 هزار و 905 نفري بازديد مسافران نوروزي از موزه‌ها و سايت‌هاي تفريحي کشور در سال 89 با رشد 4/ 21 درصدي امسال به 37 ميليون و 624 هزار و 975 مورد رسيد.

در اين ايام بازديد از آثار تاريخي استان‌هاي آذربايجان شرقي يک ميليون و 283 هزار و 426، آذربايجان غربي 360 هزار و 83، اردبيل يک ميليون و 72 هزار و 977، البرز 106 هزار و 570، ايلام 357 هزار و 115، اصفهان 4 ميليون و 513 هزار و 579، بوشهر يک ميليون و 891 هزار و 752، تهران 6 ميليون و 649 هزار و 54 و چهارمحال و بختياري 171 هزار و 905 مورد بوده است.

همچنين از جاذبه‌هاي تاريخي استان‌هاي خوزستان 593 هزار و 659، خراسان‌رضوي يک ميليون و 323 هزار و 558، خراسان‌جنوبي 181 هزار و 323، خراسان شمالي 158هزار و 563، زنجان 229 هزار و 781، سيستان و بلوچستان 448 هزار و 534، سمنان 114 هزار و 320، فارس 3 ميليون و 718 هزار و 950 و قزوين 248 هزار و 984 مورد بازديد به عمل آمده است.

بازديد مسافران نوروزي از جاذبه‌هاي تاريخي استان‌هاي قم 240 هزار و 211، کرمان 480 هزار و 857، کرمانشاه يک ميليون و 126 هزار و 946، کردستان يک ميليون و 645 هزار و 60، کهگيلويه و بويراحمد 614 هزار و 14، گيلان 569 هزار و 900، گلستان 260 هزار و 148، لرستان 367 هزار و 422 و مازندران 6 ميليون و 284 هزار و 817 مورد گزارش شده است.

در اين مدت همچنين از جاذبه‌هاي تاريخي استان‌هاي مرکزي 496 هزار و 691، هرمزگان 145 هزار و 216، همدان 458 هزار و 925، يزد 757 هزار و 225 و مناطق آزاد کيش 85 هزار و 644، قشم 301 هزار و 387، چابهار 58 هزار و 100 و ارس 308 هزار و 279 مورد بازديد به عمل آمده است.

قره کلیسا؛ مقبره طادی مقدس

 

 

 کلیسای تاتائوس یا به زبان محلی قره کلیسا نهمین اثر کشور در ردیف آثار جهانی اولین کلیسای جهان بود که توسط حواریون عیسی مسیح(ع) بر مقبره طادی مقدس و سه هزار و 500 نفر از پیروان این دین در زمان اشکانیان در چالدران بنا شد.

به گزارش خبرنگار مهر در ارومیه، در سال 43 میلادی دو شخص به نامهای تاتائوس و بارتقیموس برای ترویج آیین مسیحیت وارد شمال غربی ایران می‌شوند، در آن زمان اشکانیان در ایران حکومت می‌کردند و بسیاری از مردم زرتشتی بودند و بسیاری نیز به آیین مهر روی آورده بودند.

پس از دعوت شاگردان مسیح به این آیین در ایران سه هزار و پانصد نفر مسیحیت را می‌پذیرند که از جمله آنان سانتروک یا سنادوک پادشاه ارمنیان به همراه دخترش ساندوخت بودند، پس از مدتی کوتاه، پادشاه از ایمان به مسیح روی گردان می‌شود و دستور می‌دهد که تمام افرادی که به این دین روی آورده‌اند را بکشند و حتی ساندوک دخترش را نیز در این راستا از دم تیغ می‌گذراند.

بیش از دو قرن بعد در سال 301 میلادی و در زمان حکمرانی تیرداد پادشاه اشکانی تبار ارمنستان آیین مسیحیت دین رسمی ‌این کشور اعلام شده و به سبب مقدس بودن کلمه شهید نزد مسیحیان در سده‌های سه تا شش میلادی قره کلیسا با استفاده از سنگهای سفید و سیاه بنا شد.

در طول دوران مختلف به علت جنگهای فراوانی که در منطقه روی می‌دهد کلیسا دچار آسیبهای فراوانی شده واز جمله پس از حمله چنگیز مغول در سال 1230میلادی به این مناطق، بیشتر قسمتهای کلیسا تخریب می‌شود ولی بعدها در زمان فرمانروایی هلاکو خان، کلیسا توسط خواجه نصیرالدین توسی دوباره بنا می‌شود.

بنابر باور مسیحیان ارمنی نژاد؛ کلیسای تاتائوس نخستین کلیسایی است که توسط مبشرین مسیح در دنیا ساخته شده و آنها هر سال در هفته آخر تیر وهفته اول مردادماه که مصادف با شهادت تاتائوس، مراسم خاصی در این کلیسا برپا می‌دارند.

 

 

قره کلیسا آیینه ای از تاریخ ایران و جهان

اگر کمی ‌دقت کنیم هنوز هم بر دیوارهای قره کلیسا می‌توان جای گلوله های جنگهای تاریخی را که در این منطقه رخ داده است، ببینیم.

قره کلیسا حوادث زیادی را در طول تاریخ بر خود دیده است. جنگها اولین و شاید آخرین علت در مورد آسیب دیدن این بنای پس از زلزله بوده اند.

بر اساس کتیبه ای که کنار محراب به خط ارمنی قدیم نگاشته شده است، کشیشی به نام زاکاریا در سال ۱۳۱۹ میلادی به زلزله مهیبی اشاره می‌کند که کلیه بنای قره کلیسا را تخریب می‌کند تا جایی که هیچ اثری از بنای اولیه باقی نمی‌ماند.

اما زاکاریا تصمیم می‌گیرد در عرض ۱۰ سال کلیسای ویران شده را بازسازی و مرمت کند و چیزی که اکنون از این کلیسا باقیمانده ماحصل تلاشهای این کشیش بوده است.

جنگهایی که در دوره های مختلف تاریخی همچون ایلخانی، صفوی و جنگ هایی که مابین ایرانیان و عثمانیان در این منطقه رخ می‌دهد باعث می‌شود این بنا هر بار مورد آسیب قرار بگیرد.

جالب‌تر آنکه این بنا در دوره یورش مغولها نیز آسیب جدی دیده، اما هر زمان که ارامنه احساس امنیت کرده، آنرا مرمت و بازسازی می‌کردند.

آخرین تعمیرات این بنا بازمی‌گردد به زمانی که مرز ایران و ارمنستان به وسیله رود ارس از یکدیگر جدا و اسقفی ارمنی برای گسترش بنای کلیسا راهی ایران می‌شود.

وی می‌خواست در واقع با الگوبرداری از کلیسای بزرگ که نزدیک ایروان بوده این بنا را به عنوان یک کلیسا و مکانی برای تعلیم احیا کند.

وی آن زمان راهی تبریز می‌شود و با درخواست از عباس میرزا که آن موقع به عنوان ولیعهد فتحعلی شاه بر تخت نشسته بوده است قسمت عظیمی ‌از کلیسا را بازسازی می‌کند و از آن زمان بخش سفید کلیسا به وجود می‌آید.

وی در واقع در آن زمان با تلفیق و الحاق بخش قدیم (کلیسای سیاه) با بخش نو (کلیسای سفید) شاهکاری از معماری را در این نقطه رقم می‌زند.

این موضوع را کتیبه که بر سر در کلیسا موجود است، تایید می‌کند که در آن شاعری به زبان فارسی الحاق بخش سفید را به بخش سیاه توضیح می‌دهد.

 

 

داستانهای شاهنامه بخشی از تزئینات قره کلیسا

بخش سیاه قره کلیسا تزیینات کمی ‌دارد و در واقع در بازسازی که از سوی اسقف زاکاریا صورت گرفته است، وی با تعدادی سنگ سفید نقوش هندسی را روی طوق گنبد کلیسای قدیمی ‌یا سیاه ایجاد می‌کند اما در مقابل این امر تزیینات بخش سفید در نقطه مقابل تزیینات بخش سیاه قرار می‌گیرد تا شاهکارهایی در زمینه تزیینات یک بنای تاریخی در قره کلیسا خلق شود.

این تزیینات به واسطه آن که سنگ‌هایش همگی از سنگ های آهکی و به راحتی قابل تراش و حجم سازی بوده اند، بسیار بدیع است و حتی در جای خود می‌تواند در جهان منحصر به فرد به شمار رود.

گل بوته های فراوان به همراه چهره های حواریون مسیحی و حتی حضرت مسیح (ع) و حضرت مریم از جمله تصاویری هستند که در این کلیسا به چشم می‌خورند. جالب آن که در بخشی از این تزیینات می‌توان داستان هایی از شاهنامه را که مصور شده اند نیز مشاهده کرد.

معماری اصلی کلیسا به صورت بازلیک نوع خاصی از معماری کلیسایی است. این کلیسا دارای دو گنبد بزرگ و کوچک هرمی ‌شکل و ۱۲ ترک است. بخش قدیمی‌بنا با سنگ های تراشه های سیاهرنگ و بخش جدید آن با سنگهای سفید ساخته شده است.

کلیسای سیاه در بخش خارجی دارای طرحهای زیبایی مانند گردونه خورشید و بقایای حجاری‌هایی از بنای اولیه کلیساست اما در بخش کلیسای سفید حجاری های ارزشمند فراوانی به صورت تصاویر انسان، نقوش گل و بوته، اشکال حیوانات و موتیف‌های تزیینی زیادی دارد که ملهم از عقاید مذهبی و هنر روزگار خویش است.

کتیبه هایی به خط ارمنی در قسمتهای داخل و خارج بنا روی سنگ کنده شده که مربوط به تعمیرات یا به صورت یادگاری مربوط به بازدیدکنندگان گذشته دور است.

در قسمت مرکزی کلیسا چهار ستون سنگی به ابعاد ۱.۲۰ متر ساخته شده و هر دو ستون به وسیله یک قوس به یکدیگر متصل می‌شوند.

این کلیسا در داخل خود دارای مکانی برای غسل تعمید است و همچون بسیاری از کلیساهای جهان محرابی دارد که در شرق کلیسا واقع شده است و در ورودی آن در قسمت غرب قرار دارد.

برج ناقوس این کلیسا به زیباترین شکل طراحی شده است که متاسفانه عملیات بازسازی آن در دوره قاجاریه ناقص مانده است و تنها در یک طبقه خلاصه می‌شود. براساس برخی منابع، گویا قرار بوده است دو طبقه دیگر نیز به این برج ناقوس اضافه شود.

 

 

گردآوری: گروه فرهنگ و هنر سیمرغ

www.seemorgh.com/culture

منبع: mehrnews.com

قتل فرهاد چهارم، پادشاه اشكانی

 

 

 2013 سال پیش در روز 31 مارس سال دوم پیش از میلاد فرهاد چهارم ، پادشاه اشكانی در توطئه ای توسط همسرش كه یك زن رمی بود، مسموم شد و به قتل رسید. دستكم مورخان این روز را به عنوان روز مرگ فرهاد چهارم شاه ایران دانسته اند.
 
فرهاد چهارم در توطئه ای توسط زن رمی اش به نام ترموزا یا ترموسا مسموم شد و در این توطئه پسرش فرهادك نیز با مادر همدست بود.
  
درپی شكست كراسوس فرمانده و كنسول رم در جنگ حرّان در سال 53 پیش از میلاد از سورنا سردار نامدارایران و كشته شدنش، پرچمهای رم به دست ایران افتاد و باعث آشفتگی عمیقی در قلمرو امپراتوری رم شد.
اگوستوس امپراتور رم  كه از سال 27 پیش از میلاد به مدت 31 سال فرامانروای رم بود برای پایان دادن به این تحقیررومیان كه روحیه خود را از دست داده بودند با دولت ایران وارد معامله شد و قرار شد كه پرچمها را از ایران بخرد و پول را به اقساط بپردازد. وی برای خرسند ساختن فرهاد چهارم كه با این معامله موافقت كرده بود یك دختر رمی را هم برای وی فرستاد. فرهاد فریفته این دختر شد و با او ازدواج كرد و نامش را ترموزا گذارد.
به نوشته برخی از مورخان، ترموزا یا ترموسا درعین حال جاسوس امپراتوری رم بوده  و دستور داشت  فرهاد چهارم را  تحت تاثیر تلقینات خود قرار دهد.
ترموزا از فرهاد چهارم دارای پسری شد كه نامش را فرهادك گذا شتند. فرهاد از زن قبلی خود و نیز كنیزهایش پسران دیگری داشت.
ترموزا برای اینكه پادشاهی به پسر خودش برسد و در عین حال خدمتی هم به وطن اصلی كرده باشد به شوهر تلقین كرد كه پسران بزرگتر را كه بیم كودتا كردنشان می رود به شهر رم بفرستد تا در عین حال با طرز زندگی رومیان و فنون نظامی آنان آشنا شوند. فرهاد پذیرفت، ولی پسران او از آن پس عملا گروگان دولت رم بودند.
در این میان ترموزا از فرصت استفاده كرد و با كمك پسرش، شوهر را مسموم ساخت و بزرگان ایران مجبور شدند كه فرهادك را كه تنها فرزند در دسترس بود به نام فرهاد پنجم به تخت سلطنت بنشانند.
امپراتور رم پس از شنیدن این خبر، نوه خود كایوس را برای گفتن تبریك روانه تیسفون كرد.
فرهاد پنجم به توصیه مادر تا كنار رود فرات (تیسفون در ساحل شرقی دجله است) به استقبال كایوس رفت و در دیدار با كایوس از دعاوی ایران بر ارمنستان گذشت.
ترموزا و كایوس به فرهاد پنجم تلقین كرده بودند كه ارمنستان عامل اختلاف دو امپراتوری رم و ایران است و تا زمانی‌كه تحت قیمومت ایران باشد و شاه آن را سنای ایران (مهستان) انتخاب و اعزام دارد این اختلاف وجود خواهد داشت و صلح و صفا دوام نخواهد آورد و فرهاد پنجم گفته های آنها را پذیرفت.
این اشتباه فرهاد پنجم موجب رنجش بزرگان ایران شد و ضرب سكه با تصویر مادر و پسر كه قبلا در ایران رسم نبود و حاكی از شراكت مادر در سلطنت فرزند بود، این رنجش را به خشم مبدّل ساخت.

 

                               

سران ایران از طرز تفكر فرهاد پنجم هم كه تحت تاثیر مادر به یونانی ها و رمی ها نزدیكتر از ایرانی ها بود ناخرسند بودند طرح بركناری او را به مهستان بردند و كارهایی را كه مادر او ترموزا به سود رومیان انجام داده بود ارائه كردند كه تصویب شد و یك شاهزاده اشكانی دیگر را به نام ارد دوم به پادشاهی ایران برگزیده شد كه یك نظامی خشن و سختگیر و قانونگریز بود.
فرهاد پنجم نزدیك به چهار سال سلطنت كرده بود. مورخان به سرنوشت ترموزا اشاره ای نكرده اند. شاید او به رم بازگشته بود زیرا كه چهار سال پس از بركناری فرهاد پنجم، پسران فرهاد چهارم كه در شهر رم بودند به ایران بازگشتند و بعدا یكی از آنان شاه ایران شد.
به این ترتیب در روز 31 مارس سال دوم پیش از میلاد فرهاد چهارم ، پادشاه اشكانی در توطئه ای توسط همسر رمی و پسرش مسموم شد. اما دوران قدرت این مادر و فرزند خیانت پیشه كوتاه بود و به زودی شاه تازه ای از خاندان اشكانی بر تخت سلطنت ایران نشست.

 

 

گردآوری: گروه فرهنگ و هنر سیمرغ

www.seemorgh.com/culture

منبع: jamejamonline.ir

الواح گلي مصون از هرگونه دستيازي هستند

طي حکم دادگاه تجديدنظر حوزه هفت ايالات متحده:

الواح گلي مصون از هرگونه دستيازي هستند

                      

حکم 29 مارس دادگاه تجديدنظر حوزه هفت ايالات متحده در خصوص الواح تخت جمشيد موجود در موسسه شرق شناسي شيکاگو و موزه فيلد شيکاگو، الواح گلي ايران را مصون از هرگونه ضبط در دادگاه ها دانست.

به گزارش ميراث آريا (Chtn)، با صدور اين حکم که با پيگيري هاي مجدانه سازمان ميراث فرهنگي ايران صورت گرفت، از اين پس موزه هايي که اشيايي از ساير کشورها را در اختيار دارند، نفس راحتي مي کشند.

بنا بر اين گزارش، قضات سه نفره اين دادگاه راي دادند که حکم بدوي در خصوص اجبار ايران به اعلان کليه دارايي هاي خود در ايالات متحده، کاملا با اصول «قانون مصونيت خارجي» مغايرت دارد. بر طبق اين راي، در دادگاه حوزه هفت، اشياي تاريخي ايراني از کليه دعاوي خصوصي مصونيت دارند.

اين دادگاه در پايان خاطرنشان کرده است قضات بايستي در صدور احکام اين چنيني وسواس بيشتري به خرج دهند تا حوزه سياست هاي خارجي ايالات متحده در مناسبات فرهنگي دخالت نکنند.

سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري طي سال‌هاي گذشته موضوع بازگشت الواح ايراني را با جديت در دست پيگيري داشت به طوري که نماينده ويژه و وکيل زبده‌اي را به اين منظور به کار گرفته بود که سرانجام روز سه‌شنبه دادگاه هفتم اسيناف آمريکا تاکيد کرد الواح گلي هخامنشي، آثار فرهنگي محسوب مي‌‌شوند و قابل «توقيف» نيستند. اکنون با صدور حکم دادگاه هفتم اسيناف، اين پرونده بسته شده و الواح به ايران بازگردانده خواهد شد.

ذوق و تمدن ایرانی در دل کویر مرکزی

 

 کویر مرکزی ایران در جنوب دشت ورامین آثار ارزشمند و خیره کننده‌ای از دوران ساسانیان و سلجوقیان را در خود جای داده است.
 
به گزارش واحد مرکزی خبر، کویر مرکزی مهمترین منطقه حفاظت شده کویری استان تهران است که منطقه ای با وسعت 250 هزار هکتار از این کویر به عنوان پارک ملی کویر مرکزی توسط محیط بانان حفاظت می‌شود.
از کاروانسرای دیر گچین به عنوان مادر کاروانسراهای ایران مربوط به دوران ساسانیان، قصر بهرام منتسب به دوره ساسانی، کاروانسرای عین الرشید و چند آب انبار می‌توان به عنوان مهمترین آثار تاریخی کویر مرکزی ایران نام برد.
کاروانسرای دیر گچین در دوران ساسانی به عنوان قلعه نظامی‌ ساخته شده است و در دوره سلجوقیان به کاروانسرایی برای استراحت مسافران شرق به غرب کشور درمسیر جاده ابریشم تبدیل شد.

 

این کاروانسرا که در10 هزار مترمربع وبا استفاده از آجر، گچ و ساروج ساخته شده به عنوان مادر کاروانسراهای ایران مشهور است.
محمد امینی، پژوهشگر و استاد دانشگاه، درباره این بنای تاریخی می‌گوید: این کاروانسرا یکی از آثار معماری ارزشمند کویر است که در آثار مورخان قرن سوم وچهارم با عنوان دژکردشیر، دیر الجیص، قصرالجن و دیرگچین از آن یاد شده است.
وی افزود: با اینکه برخی مورخان این اثر را مربوط به دوره هخامنشیان می‌دانند اما آجرهای به کاررفته در این بنا در ابعاد 35 در 35 سانتیمتر است که از شاخصه های معماری دوره ساسانی است.

 

امینی گفت: در دوره سلجوقی و صفوی تعمیراتی در این اثر انجام شده است و به جای عبادتگاه زمان ساسانی این کاروانسرا مسجدی در زمان شاه عباس ساخته شده است.
این پژوهشگر آثار تاریخی گفت: کاروانسرا به شکل مربع و متقارن است و در سه گوشه آن حمام، مسجد و حجره های اختصاصی یا حرمسرا وجود داشته است.
وی افزود: صحن کاروانسرا در وسط و در اطراف آن حجره ها قراردارند که در جلوی آن سکویی برای استفاده در فصول گرم تعبیه شده است و در داخل هر حجره یک شومینه (بخاری دیواری) و چند طاقچه به چشم می‌خورد.

 

امینی گفت: در پشت حجره ها برای حیوانات اصطبل و طویله هایی ساخته شده است، در یک طرف اصطبلها نیز سکویی برای استراحت مهتر حیوانات در نظر گرفته شده و این سکوها نیز دارای شومینه و سه طاقچه است.
وی گفت: تعداد حجره ها 50 و اندازه آنها متفاوت است و در سه جهت کاروانسرا یک شاه نشین و در ضلع جنوبی، درب ورودی قراردارد.
این استاد دانشگاه با بیان اینکه آب مورد نیاز حمام این کاروانسرا از آب باران تامین می‌شده است، افزود: درضلع غربی بیرون از کاروانسرا آب انباری قرار دارد که آب از آنجا به وسیله مجراهایی به داخل حمام منتقل می‌شد.

 

کاروانسرای دیر گچین در 35 کیلومتری ورامین و در جنوب روستای زلف آباد، جنوب شرقی کوه مره، شمال شرقی دریاچه حوض سلطان و در حاشیه غربی کویر بزرگ نمک قراردارد.
از دیگر آثار تاریخی کویر مرکزی می‌توان کاروانسرای شاه عباسی معروف به قصر بهرام در فاصله حدود 90 کیلومتری شهر ورامین را نام برد. این کاروان سرا در منطقه سیاه کوه در پارک ملی کویر که منطقه ای حفاظت شده است، قرار دارد.
این قصر دارای شش برج مراقبت و دو دروازه اصلی است و بنای اصلی و دیوارهای آن همه از سنگ تراش داده ساخته شده است. به عنوان مثال یک نمونه از سنگ هایی که بر روی یکی از دروازه ها نصب شده 6 متر طول و یک متر عرض دارد و در واقع حمل و نصب چنین سنگی انسان را به حیرت وا می‌دارد.

 

قصر بهرام برروی تپه ای بلند و سنگی قرار دارد و تمامی‌اتاق ها، طویله ها، جایگاه اسب ها و حتی اخیه ها (میخ کنار آخورها) همه با سنگ های تراشیده شده ساخته شده است.
برخی قصر بهرام را که نام آن به بهرام گور ساسانی اشاره دارد، منتسب به دوره ساسانیان می‌دانند اما اگر این قصر یا کاروان سرا از دوره تاریخ قبل از اسلام باشد، بازسازی و تعمیر آن مربوط به زمانی نزدیک تر است.
آنچه اکنون از آثار معماری در سقف های قصر دیده می‌شود، نمود معماری اسلامی‌است. به هرحال این بنا یادبودی از اوایل قرن یازدهم هجری قمری و محلی برای استراحت کاروانیان بوده است.

 

به دلیل موقعیت مکانی خاص قصر و فاصله طولانی آن با نزدیک ترین چشمه یعنی فاصله ای حدود 8 کیلومتر، تهیه آب برای این مکان مسئله مهمی ‌بوده است، بنابراین برای رفع این مشکل از فاصله چشمه تا قصر جویی سنگی ساخته شده که آب را به آب انبار هدایت می‌کرده است.
این جوی آب از ناودانهای سنگی تراشیده شده است که به صورت نر و ماده درهم فرورفته و آب را از چشمه ای در دل کوه به حوض وسط حیاط قصر می‌رسانده است.
وجود این بنای سنگی که پس از گذشت قرن ها همچنان راسخ و استوار در دل کویر ایستاده است، این فرصت را فراهم می‌کند تا گوشه ای از توانمندی، ذوق و تمدن ایرانیان را به گردشگران دنیا معرفی کرد.

 

از دیگر آثار تاریخی، کاروان سرای عین الرشید است که در حدود 95 کیلومتری شهر ورامین،5 کیلومتری قصر بهرام و در پارک ملی کویر قرار دارد.
این بنا به احتمال زیاد متعلق به دوره صفوی است یا در این دوره بازسازی و مرمت شده است. این کاروان سرا چهار ایوانی مستطیل شکل و متقارن و دارای دو دروازه در شرق و غرب است.
در وسط اضلاع شمالی و جنوبی هر کدام یک برج مدور و نیز در چهارگوشه بنا نیز چهار برج مدور ساخته شده است.

حیاط به شکل هشت ضلعی است و در چهارگوشه بنا راهی برای دسترسی به قسمت های پشتی ایجاد شده است. دراطراف حیاط مجموعا 12 حجره ساخته شده است.
در این کاروانسرای قدیمی ‌در قسمت پشت اطا ق های اصلی یک ردیف اصطبل قرار دارد و دروازه شرقی از دروازه غربی بزرگتر است.
سردر و بخشی از تزئینات دروازه شرقی هنوز پابرجاست. تزئینات آن از آجر وکاشی است و اثر کتیبه ای برآن دیده می‌شود. از این بنا فقط دیوار ها باقی مانده وسقف آن به کلی ریخته است.

 

مصالح به کار رفته در بنا قلوه سنگهای بزرگ و آجر است. ملاط آن عمدتا ساروج است و در وسط آن یک حوض و در ضلع جنوبی آن بقایای یک آب انبار وجود دارد.
مناسب ترین راه دسترسی به کویر مرکزی ایران ومنطقه حفاظت شده پارک ملی کویر ازجاده ورامین – جواد آباد – جاده طغان به پایگاه محیط بانی شکر آباد است.
جاده دسترسی دیگر، جاده ورامین، پیشوا مسیرقلعه بلند به حصارگلی وپاسگاه محیط بانی مبارکیه است.

 

 

گردآوری: گروه فرهنگ و هنر سیمرغ

www.seemorgh.com/culture

منبع: jamejamonline.ir

چین سرزمین عجایب

 

  
چین كشوری است پرجمعیت و زیبا. این كشور كه در شرق قاره آسیا واقع شده، تاریخی كهن دارد كه گردشگران را به سمت خود فرا می‌خواند. البته در كنار مكان‌های دیدنی و تاریخ غنی آن، نباید طبیعت این كشور را هم نادیده گرفت. چشم‌اندازهای متنوع و زیبای چین شامل جنگل‌ها، صحراها و كوهستان‌ها نیز نظر هر گردشگری را به خود جلب خواهد كرد.
چین مكان‌های دیدنی بی‌شماری دارد كه شاید انتخاب تنها برخی از آنها برای گشت و گذار در یك سفر، كاری مشكل باشد. بنابراین در سفری یك یا 2 هفته‌ای نباید انتظار داشته باشید كه تمام كشوری این چنین پهناور را بگردید و همه مكان‌های دیدنی و تاریخی‌اش را ببینید. بلكه با این زمان محدودی كه برای سفر دارید و با توجه به ارزش آن، باید با برنامه‌ریزی دقیق مكان‌های مورد نظر را انتخاب كنید و از قبل به فكر استفاده بهینه از روزها و حتی ساعت‌های این سفر باشید.
چین سرزمینی است كه با ورود به آن احساس خواهید كرد گنجینه‌ای بیكران به دست آورده‌اید. شاید به این دلیل چنین حسی به فرد دست می‌دهد كه چین سرزمینی پهناور و جذاب است كه تاریخی غنی، جالب و ارزشمند دارد. البته، امروزه چین به شهرهای مدرن و پیشرفته و قدرت اقتصادی خود نیز می‌بالد. با این حال برای اغلب گردشگران، تاریخ چین مهم است و نه قدرت اقتصادی آن. به همین دلیل هم بیشتر آنان به دیدن بناهای تاریخی، كاخ‌ها و مقبره‌ها سرگرم می‌شوند.

پكن
اگر بخواهیم چین را بگردیم و ببینیم، باید از پكن شروع كنیم. مكانی كه امروز پكن در آنجا واقع شده است در گذشته، گستره شهری به نام چونگدو بود كه مغول‌ها آن را سوزاندند و ویران كردند، اما امروز پكن، پایتخت كشور چین در همان جایگاه تبدیل به مكانی شده است كه گردشگران زیادی را به سوی خود فرا می‌خواند. در حقیقت شاید بتوان گفت سفر به چین بدون دیدن جاذبه‌های پكن، كامل نخواهد بود.
پكن با آثار تاریخی، كاخ‌ها و آرامگاه‌هایی كه دارد، اوقاتی مفرح برای گردشگران فراهم می‌كند. بنابراین هنگام سفر به چین از پكن غافل نشوید و در پكن هم دیدن شهر ممنوعه، قصر تابستانی، آرامگاه مینگ و... را فراموش نكنید.

قصر تابستانی
قصر تابستانی پكن، باغی زیباست كه در پایتخت چین واقع شده است. این باغ مساحتی حدود 3 كیلومترمربع دارد كه سه‌چهارم آن آب است. این قصر حدود 15 كیلومتر با مركز پكن فاصله داشته و تقریبا از تمام نقاط شهر براحتی قابل دسترسی است. قصر تابستانی، الگویی نمونه از باغ‌های سبك چینی است و در گروه زیباترین و برجسته‌ترین باغ‌های دنیا قرار دارد. طراحان با الهام از طبیعت، باغ را به گونه‌ای طراحی كردند كه هر بازدیدكننده‌ای با مشاهده منظره‌های شگفت‌انگیز آن، انگشت حیرت به دهان می‌گیرد. علاوه بر اینها بیش از 3 هزار سازه شامل برج‌ها، پل‌ها، تالارها و... نیز در این كاخ ساخته شده است.

شهر ممنوعه
 در مركز پكن، پایتخت چین مجموعه‌ای از معماری‌های باستانی و درخشان به نام شهر ممنوعه، گردشگران را به خود فرا می‌خواند. شهر ممنوعه در حقیقت كاخ سلطنتی دوران سلسله‌های مینگ و چینگ است كه در حال حاضر به عنوان موزه شناخته می‌شود. شهر ممنوعه، منطقه‌ای به مساحت حدود 72 هكتار را در برمی‌گیرد. این منطقه شامل 90 كاخ و حیاط، 980 ساختمان و چیزی حدود 8704 اتاق است. در گذشته‌های دور برای امنیت بیشتر این منطقه، شهر ممنوعه با دیواری به ارتفاع 10 متر و خندقی به عمق 6 متر احاطه شده بود. در هر گوشه شهر ممنوعه نیز یك برج نگهبانی باشكوه قرار دارد كه در گذشته جایگاه نگهبان‌ها برای حفاظت از شهر بوده‌اند. امروزه اما درهای شهر ممنوعه یا كاخ موزه روی تمام گردشگران باز است و افراد می‌توانند از آن دیدن كنند.

میدان تیان‌آن‌من
اگر به پكن می‌روید، دیدن میدان بزرگ تیان‌آن‌من را فراموش نكنید. این میدان در مركز شهر پكن قرار گرفته است. در این منطقه شما می‌توانید برج تیان‌آن‌من، بنای یادبود قهرمانان چین و تالار یادبود مائوتسه‌تونگ را ببینید. همین میدان گردشگران زیادی را به خود جلب می‌كند به طوری كه هر روز هزاران نفر برای دیدن آن می‌آیند.
برج میدان تیان‌آن‌من، در انتهای شمالی میدان قرار دارد. بنای یادبود قهرمانان چین در مركز میدان است و تالار یادبود مائو، در ضلع جنوبی میدان. جسد مومیایی مائو نیز در تابوتی در این تالار قرار دارد و مردم بسیاری از آن دیدن می‌كنند. یكی دیگر از مكان‌های دیدنی و جذاب برای گردشگران، موزه ملی چین در قسمت شرقی میدان است. همچنین در این میدان می‌توانید مراسم افراشته شدن پرچم كشور چین را هم مشاهده كنید. اگر صبح زود از خواب بیدار شوید و قبل از طلوع آفتاب به میدان برسید، می‌توانید شاهد این مراسم باشید.

معبد بهشت
 معبد بهشت از دیگر دیدنی‌های پكن است كه ارزش دیدن را دارد. این مجموعه با مساحتی حدود 2 میلیون و 700 هزار مترمربع، خیلی بزرگ‌تر از شهر ممنوعه و كوچك‌تر از قصر تابستانی است. این معبد در دوران سلسله مینگ ساخته شده است. از آنجا كه امپراتوران چین خود را فرزندان خدا می‌نامیدند، به خود اجازه نمی‌دادند محل اقامت خود ـ شهر ممنوعه ـ را بزرگ‌تر از اقامتگاه خدا بسازند! معبد بهشت با دیواری عظیم احاطه شده و یكی از دیدنی‌های جالب این معبد دیوار انعكاس آن است. به طوری كه اگر شما و دوستتان در شرق و غرب دیوار بایستید و آهسته صحبت كنید، هر دو صدای هم را خواهید شنید.
علاوه بر ساختمان‌هایی كه با دقت و زیبایی طراحی شده‌اند، دیدنی‌های دیگری هم در این معبد وجود دارد ازجمله سروِ نُه اژدها. چنین گفته می‌شود كه این سرو كهنسال بیش از 500 سال پیش كاشته شده است؛ به همین دلیل این درخت پیر از دیدنی‌های این منطقه است.
در نزدیكی معبد بهشت، مكان‌های دیدنی زیادی وجود دارند كه گردشگران می‌توانند از آنها هم دیدن كرده و لذت ببرند؛ موزه تاریخ طبیعی پكن از آن جمله است.

دیوار چین
دیوار چین نامی است آشنا برای تمام گردشگران و شاید همه مردم دنیا. شاید بیشتر مردم دنیا چین را با این دیوار می‌شناسند و اولین مكانی كه برای دیدنش برنامه‌ریزی می‌كنند، همین دیوار است. این دیوار درست مانند اژدهایی غول‌پیكر، در سراسر بیابان‌ها، چمنزارها، كوه‌ها و مناطق مرتفع خودنمایی می‌كند. دیوار چین با طول حدود 8/8851 كیلومتر از شرق به غرب چین كشیده شده است و در ابتدا به عنوان دیواری دفاعی ساخته شد. البته با گذشت سالیان طولانی از ساخت آن، اكنون بسیاری از قسمت‌های دیوار تخریب شده یا از بین رفته ‌است. با این حال، هنوز هم دیوار چین یكی از جذاب‌ترین مناطق دنیاست كه گردشگران زیادی را به سوی خود فرا می‌خواند. در حقیقت عظمت معماری و اهمیت تاریخی این دیوار را به هیچ وجه نمی‌توان نادیده گرفت.
علاوه بر مكان‌هایی كه ذكرشان رفت، در پكن می‌توانید دروازه كوآن، موزه تاریخ چین، موزه انقلاب چین، مقبره امپراتورهای خاندان مینگ و برنامه‌های سیرك چین را نیز ببینید.

رودخانه یانگ‌تسه
رودخانه یانگ‌تسه، بزرگ‌ترین رود چین و پس از نیل و آمازون بزرگ‌ترین رود جهان محسوب می‌شود. رودخانه یانگ‌تسه از لحاظ تاریخی، فرهنگی و اقتصادی نقش مهمی در این كشور دارد. به طور كلی، مردم این رود را مرزی طبیعی میان شمال و جنوب چین می‌دانند. مناطق شمال و جنوب رود نیز از نظر آب و هوا، مناظر، اقتصاد، فرهنگ و آداب و رسوم متفاوت هستند. گردشگرانی كه به این منطقه می‌روند، می‌توانند در سفر خود از زیبایی‌های طبیعی و آثار تاریخی منطقه دیدن كنند. سد «سه دره» كه بزرگ‌ترین سد جهان است نیز روی این رودخانه ساخته شده است.

شیان (شی‌آن)
 این شهر در طول تاریخ و زمامداری سلسله‌های متعدد پایتخت چین بوده است و از این‌رو از قدمت تاریخی و فرهنگی بالایی برخوردار است. در میان تمام جاذبه‌های گردشگری، شی‌آن به دلیل موزه‌هایش و نیز وجود آرامگاه امپراتور شین، نزد مردم مشهور شده است. بازدید از موزه ارتش تراكوتا نیز یكی از جذاب‌ترین بخش‌های سفر به شی‌آن است.
مجسمه‌های لشگر تراكوتا كه از مهم‌ترین دیدنی‌های شی‌آن هستند به هیچ وجه نباید فراموش شوند. در حقیقت می‌توان گفت بازدید از این منطقه را هیچ گردشگری نباید از دست بدهد و رفتن به چین و ندیدن این اثر، همانند رفتن به مصر و ندیدن اهرام است. طی حفاری‌های باستان‌شناسان در این منطقه، بیش از 7 هزار سرباز، اسب، ارابه و تیراندازهای سفالی در نبردی نمادین برای حفاظت از مقبره امپراتور كشف شدند. مجسمه‌هایی كامل و در قامت انسان كه با دقت فراوان ساخته شده و اینك شی‌آن را به یك قطب گردشگری چین تبدیل كرده است. دیواری هم كه اطراف شی‌آن ساخته شده، نمونه‌ای زیبا و دیدنی برای بزرگ‌ترین سیستم نظامی دفاعی و باستانی جهان است.

شانگهای
علاوه بر آثار باستانی و موزه‌های متعدد، شانگهای مركز فعال اقتصادی چین است. در حقیقت شانگهای كلانشهری جذاب و پر رونق است كه گردشگران را از سراسر جهان به خود فرا می‌خواند. گردشگران در شانگهای می‌توانند تركیبی از فرهنگ‌های مختلف را مشاهده كنند؛ فرهنگ‌های شرق و غرب، مدرن و سنتی. در حقیقت در این منطقه آداب و رسوم غربی‌ها با سنت‌های چینی در هم تنیده شده و جذابیتی برای گردشگران ایجاد كرده است.

جاده ابریشم
جاده ابریشم، راهی تاریخی و البته مهم در تجارت بین‌الملل است. از آنجا كه ابریشم بخش بزرگی از كالاهای تجارتی آن زمان بوده است، این جاده به این نام شهرت یافت. البته این جاده فقط یك مسیر برای تجارت بین‌المللی آن دوران نبوده، بلكه پل ارتباطی فرهنگ چین، هند، ایران، عربستان، یونان و رم نیز بوده است.
در سفر به چین می‌توان در مورد این مسیر نیز اطلاعات ذی‌قیمتی كسب كرد.

آب و هوای چین
آب و هوای چین از سرمای شدید زمستان‌ها تا گرمای غیرقابل وصف تابستان‌ها تغییر می‌كند. با توجه به وسعت كشور و تنوع آب و هوایی، نمی‌توان به راحتی فصلی از سال را تعیین كرد كه آب و هوا در تمام مناطق ایده‌آل باشد. در واقع چین، مناطق بسیاری با آب و هوای متفاوت و میزان بارندگی‌های مختلف دارد. البته در زمستان بیشتر مناطق سرد و خشك هستند و در تابستان گرم و بارانی. 

 

 

گردآوری: گروه فرهنگ و هنر سیمرغ

www.seemorgh.com/culture

منبع: jamejamonline.ir/ نیلوفر اسعدی‌بیگی

تهران در دوره قاجار چگونه بود

 

 پس از آن که آقامحمدخان قاجار تهران را به عنوان پایتخت برگزید، دیوان دارالعماره را وسعت بخشید و عمارت خروجی را در ارک سلطنتی بنا نهاد.

شهر تهران در این زمان ۱۵۰۰۰ نفوس داشت که از میان آنها ۳۰۰۰ نفر سپاهی بودند و مساحت شهر ۵/۷ کیلومتر مربع بود که فقط نیمی از آن ساخته شده بود و کاخ و باغ‌های سلطنتی به تنهایی یک چهارم مساحت شهر را اشغال کرده بود و از طریق خیابان‌های کالسکه‌رو به دروازه‌های شهر منتقل می‌شد. در حالی که راه‌های دیگر تنگ و غالباً بن‌بست بود.

بدون هیچ تردیدی نخستین سازندة شهر تهران فتحعلی شاه است. این پادشاه که دستور تراشیدن تخت مرمر مشهور را داد. ارگ سلطنتی را با ساختن عمارت بادگیر و اندرونی آذین کرد. با احداث مساجدی چون مسجد شاه در بازار که ساختمان آن به سال ۱۲۵۶ ه.ق، به پایان رسید نیز مدرسه مروی و صدر، سر در بازار و دروازة شاه عبدالعظیم در جنوب شهر نخستین بناهای عمومی لازم ساخته شد و تهران شکل اولیه یک پایتخت را به خود گرفت.

فتحعلی شاه فرمان داد تا قصر فجر معروف را با شکل هرمی، باغ‌های مطبق خارج از حصار در سمت شمال و نیز کاخ نگارستان و لاله‌زار احداث شود که به حصار شهر نزدیکتر بودند. جمعیت تهران در این زمان سی هزار نفر سرشماری شده که دارای حدود سی مسجد و سیصد حمام بوده است. فتحعلی شاه در اواخر سلطنت خود تهران را به حال خود گذاشت و حس سازندگی را از دست داد و در واقع در این زمان هنوز ساختمان هیچ یک از مساجد بزرگ به پایان نرسیده بود.

در عصر سلطنت محمدشاه، شهر در خارج از حصار از طرف شمال که مبدأ آب‌های جاری از شمیران و دامنه‌های توچال بود به آرامی رو به توسعه نهاد. بزرگان و اعیان به تبعیت از شاه به احداث باغ‌های تفریحی و خانه دوم در خارج از حصار شهر در سمت شمال (محمدیه، عباس‌آباد) پرداختند.

نخستین وزیر محمدشاه، حاج میرزا، به دلیل عدم کفایت میزان آب قنات‌های قدیم دستور حفر قنات‌های تازه را صادر کرد و کانالی به طول ۴۲ کیلومتر برای گذراندن بخشی از آب‌های رودخانه کرج به سوی وصفنارد، یافت‌آباد و سپس تهران احداث کرد.
در تهران ساختمان مسجد حاجی رجال علی کار، اسناد محمدقلی، آغاز شد و در سال ۱۲۵۶ ه .ق، امامزاده اسماعیل در بازار ساخته شد. نخستین نقشه تهران در این دوران (۱۲۵۷ ه.ق) به توسط جهانگرد شرق شناس روسی برزین تهیه و به سال ۱۲۶۹ه.ق، در مسکو منتشر شد.

شهر در این نقشه فضای عمومی بازی نداشت. تقریباً فاقد بناهای بزرگ بود و تنها فضای باز آن میدانی کوچک به نام میدان شاه بود که بین بازار و ارک قرار داشت.
کاخ سلطنتی ارگ، در این زمان به عنوان شهری پیچیده درون شهر تهران باقی ماند و تا حصار شمالی پیش رفت که در آن دروازه‌ای به نام عضدالدوله ساخته بودند که امکان دسترسی مستقیم به شهر سلطنتی را فراهم می‌آورد.

ضلع جنوبی مسجد جمعه تهران و بازار بین این مسجد و مسجد شاه را که بین‌الحرمین می‌نامند از آثار دوران حکومت محمدشاه است. ناصرالدین شاه با بر چیدن حصار قدیم و احداث استحکامات تازه و ساختمان‌ها و راه‌های آمد و شد ضروری تهران را بسیار تغییر داد. ظرف چند سال از بناها بهتر نگهداری شد و تهران رنگ و رویی تازه یافت. توسط امیرکبیر دارالفنون، مدرسه آموزشی زبان‌های اروپایی و دروس فنی تأسیس شد و در سال ۱۲۸۴ ه.ق، هنگام افتتاح محدوده شهر تهران «دارالخلافه ناصری» نامیده شد و به صورت پایتختی واقعی درآمد. این زمان تهران تحت نفوذ تمدن غرب قرار گرفت و به دنبال آن نظام بوروکراسی بوجود آمد و اداره های حکومتی و دیوانخانه و سفارتخانه تأسیس شدند.

در این زمان اداره‌ای، به منظور رسیدگی به امور روشنایی و اوراق عمومیف در شهر تهران به دستور ناصرالدین شاه تأسیس گردید. پست خانه مبارک، اداره گمرک و راه‌آهن (ماشین دودی تهران - ری) تأسیس شد. ناصرالدین شاه عده‌ای را مأمور ساخت تا برای پایتخت محدوده و نقشه‌ای جدید در نظر بگیرند که براساس آن، اراضی جدید وارد محدوده تهران شد. وسعت شهر از شمال ۱۸۰۰ زرع و از جوانب دیگر هر کدام ۱۰۰۰ زرع وسعت پیدا کرد.

برج و باروی شاه طهماسب صفوی خراب شد و با خاک آن خندق‌های دور بارو را پر کردند و به تقلید از نقشه شهر پاریس، شهر تهران به شکل هشت ضلعی غیر متساوی‌الاضلاع درآمد و ۱۲ دروازه به دور شهر احداث شد و دور تا دور آن را خندق کشیدند.
این دروازه‌ها در سال ۱۳۰۸ ه.ش، تخریب شد. ولی خاطره آنها در ذهن تهرانی‌ها تا امروز زنده مانده و برای نشان دادن محل کنونی آنها از نامشان استفاده می‌کنند. در شمال، دروازه یوسف‌آباد، دروازه دولت و دروازه شمیران؛ در شرق دروازه دوشان تپه. دروازه دولاب و دروازه خراسان؛ در غرب دروازه باغ شاه، دروازه قزوین و دروازه گمرک و در جنوب، دروازه شاه عبدالعظیم. دروازه غار و دروازه خانی‌آباد قرار داشته است.

در سال ۱۳۰۸ه.ق، عبدالغفار (نجم‌الملک) که نقشه شهر جدید غربی را پس از نقشه «کرشیش» استاد اتریشی مدرسه دارالفنون به عنوان آخرین شواهد وجود شهر اسلامی ترسیم کرده است. جمعیت تهران را ۲۵۰۰۰۰ نفر اعلام می‌کند.

در نقشه عبدالفغار، ترتیبات جدید شهر بسیار مهم است. زیرا خیابان‌های مستقیم و کالسکه‌رو (لاله‌زار و علاءالدوله) در محله های جدید و ( امیریه و چراغ گاز) در محل حصار قدیم صفوی احداث شده بودند و همچنین در شمال ارک دو میدان مشق و توپخانه (جایی که بعدها وزارت‌خانه‌ها در آن تأسیس شدند) در شمال محله سلطنتی بوجود آمده بود. این میادین به سرعت به شلوغ‌ترین نقطه شهر تبدیل شدند. نمایندگی‌های خارجی در این محله ها ی پردرخت (محله دولت) در بالای خیابان علاءالدوله که بعدها خیابان امین سلطان، خیابان سفارتخانه و سپس خیابان فردوسی می‌شود، به سرعت مستقر می‌شوند. اما طلب شهر هنوز همان بازار قدیمی است که مدخل آن همچنان در جنوب ارک قرار دارد.

معظم‌ترین بناها در آن زمان مسجد و مدرسه سپهسالار (میرزا حسین‌خان) بوده که در جوار کاخ بهارستان یا مجلس شورای ملی ساخته شده است.
کاخ های سلطنتی یا خصوصی تنها بناهای زیبای شهر هستند.

عشرت‌آباد در شمال، شمس‌العماره در ارک، کاخ‌های صاحبقرانیه، قصر یاقوت، قصر فیروزه و دوشان تپه در خارج از حصار شهر.
قصر قاجار که در عصر فتحعلی شاه ساخته شده بود در آن هنگام رو به ویرانی نهاده بود. بازار با مساجد متعدد، تکیه‌ها، امامزاده‌ها و کاروانسراها همچنان قلب اقتصادی و اجتماعی شهر بود در حالی که مرکز سیاسی در ارک قرار داشت.

در جنوب محله میدان ارک که از کمی پیش درختکاری و به حوضی مزین شده بود و در آن زمان و آغاز قرن بیستم «میدان شاه» نامیده می‌شد. مسجد خلل‌السلطان جای خود را به تکیه دولت معروف می‌دهد. در شمال خیابان جدید اندرونی، در سال ۱۲۹۵ ه.ق، خیابان زیبای الماسیه را می‌کشند که از بین اسلحه خانه جدید و مدرسه دارالفنون می‌گذرد و به طرف دروازه دولت سابق و میدان توپخانه میرود و در جنوب به باب‌همایون منتهی می‌شود. در این دوران برخی تجهیزات عمومی نظیر واگن اسبی، ماشین‌دودی، روشنایی گاز و نیروی برق در شهر پدیدار شد.

در آغاز قرن بیستم، تهران به صورت بزرگترین شهر ایران درآمده بود، اما هنوز پایتختی بسیار معمولی بود که ۲۵۰۰۰۰ هزار نفر جمعیت داشت. در عهد آخرین سلاطین قاجاریه، شهر تغییر مهم دیگری نکرد.

منبع: خبر آنلاین  http://www.khabaronline.ir/news-138414.aspx