مصاحبه میراث آریا با دکتر منصور زاده
به عنوان اولين سوال وضعيت کنوني موزه هاي ايران را چگونه مي بينيد؟
در ايران با وجود فعاليتها و تلاشهايي که در جهت تأسيس و نگهداري موزه ها صورت مي گيرد اما همچنان موزهها در ساختار تشکيلاتي خود مشکلاتي دارند . موزه ها در ايران با زمان هماهنگ نيستند و سنتي اداره مي شوند . ما بايد بدانيم که موزه ها صرفأ يک گالري نيستند و اشيا براي زيبايي در آنها چيده نميشوند . بلکه ايجاد ارتباط و جذب مخاطب ارائه اطلاعات و در يک کلمه "آموزش" بايد به عنوان هدف اصلي هر موزه مورد توجه قرار گيرد . لازم است موزه هاي ايران از حالت گالري بودن خارج شده و با استانداردهاي جهاني تطبيق پيدا کنند تا بتوانند تحول جديدي در آموزش جامعه به وجود آورند.
استانداردهاي ايده آل براي يک موزه چيست و موزه هاي ايران چقدر با اين استاندارد ها فاصله دارند؟
براي اينکه استانداردهاي لازم براي يک موزه مشخص شود بايد هدف از تأسيس يک موزه را مد نظر قرار دهيم . توجه به اين نکته ضروري است که آيا متوليان موزه ها به نياز و ضرورت تاسيس موزه آگاه اند يا صرفأ بر اساس شنيده هايي مبني بر اينکه جامعه بايد موزه داشته باشد اقدام به ايجاد موزه ميکنند و يا تنها به جهت کاربري دادن به ابنيه تاريخي آنها را تبديل به موزه مي کنند . براي مثال آنچه امروزه در ايران مطرح است، اين است که حمام ها يا آب انبارهاي قديمي که ديگر کاربري ندارند بدون صرف وقت کارشناسي و به راحتي تبديل به موزه مي شوند . ما زماني به استانداردهاي جهاني موزه ها نزديک مي شويم که به هدف ايجاد موزه توجه داشته باشيم . لازم است موزه ها در مسير ايده آل حرکت کنند، اما متأسفانه موزه هاي ايران اکثرأ از نظر کمي گسترش مي يابند نه از نظر کيفي .
براي ارتقاء سطح علمي دانش موزه داري در ايران چه بايد کرد؟
هر دانشي نياز به نو شدن دارد و تا زمانيکه زمينه تحول دانش موزه داري در ايران ايجاد نشود سيستم موزه داري ما هم راکد خواهد ماند . لازم است رشته موزه داري همانند ساير رشته هاي دانشگاهي از سطح کارشناسي به مقطع بالاتر ارتقاء پيدا کند . اميدوارهستيم که اين رشته در دانشگاه هاي کشور در مقطع کارشناسي ارشد داير شود تا زمينه دوره دکترا نيز پس از آن فراهم شود . واضح است ارتقا سطح علمي رشته موزه داري تاثير مثبتي در افزايش کيفيت موزه هاي کشور خواهد داشت .
موزه ها چه تاثيري در زمينه جذب گردشگر دارند؟
گسترش گردشگري سبب گسترش موزه ها مي شود . در زمينه صنعت گردشگري تلاش همه ملت ها در اين است که خود را براي استقبال از گردشگر آماده کنند . گردشگري رقابتي را بين ملت ها ايجاد کرده تا هر انچه که از گذشته و حال داشته و دارند از آداب و رسوم، زبان و گويش، پوشاک، خوراک، آيينهاي مذهبي و سنتي و غيره را به گردشگر عرضه کند لذا همه اين ها به تجهيز موزه ها نياز دارد . از طرف ديگر عملکرد موزه ها موجب افزايش مخاطبان موزهها ميشود . موزه ها نبايد منتظر باشند تا مخاطب به موزه راه يابد بلکه لازم است خودشان مخاطب شناسي کرده و جذب مخاطب کنند . اگر مردم به موزه ها نيايند بايد موزه را به متن مردم برد . موزه ها بايد شرايط را به گونه اي فراهم کنند که مخاطب بتواند وقت خود را در موزه صرف کند . عملکرد يک موزه در جذب مخاطب آن تاثيرگذاراست.
با توجه به اينکه استقبال بازديدکنندگان داخلي از موزه ها ضعيف است شما چه راهکارهايي را براي جذب بازديد کننده پيشنهاد مي کنيد؟
لازم است موزه ها با ساير رسانه ها ارتباط نزديک داشته باشند و بهتر است اين همکاري و ارتباط متقابل باشد . در مواردي رسانه ها مخاطبان موزه ها را افزايش مي دهند و در مواردي نيز موزه ها سبب افزايش مخاطبانان اين رسانه ها مي شوند. مثلا با ايجاد موزه مطبوعات به افزايش مخاطبان اين رسانه کمک خواهد شد. از طرفي مطرح شدن موزه ها در جامعه به فعاليت وعملکرد موزه ها بستگي دارد . موزه ها نبايد به نمايشگاه هاي دائمي اکتفا کنند زيرا نمايشگاه هاي دائمي براي بازديد کننده تکراري است و باعث مي شود که هر بازديدکننده بيش از يکبار به موزه نيايد . موزه ها بايد همواره در فکر برنامههاي جديد، جذاب و متنوع باشند . مسابقات، اجراي موسيقي زنده و برگزاري نمايشگاههاي موقت ميتواند موزه ها را جذاب کند .
آنچه بيش از هر چيز در موزهها بايد مد نظر قرار گيرد فعاليت دپارتمان آموزشي هر موزه است . هر قدر دپارتمان آموزشي يک موزه فعال تر باشد در جذب مخاطب يک موزه نيز تاثير بيتري خواهد داشت. ارتباط دپارتمان آموزشي موزه با مدارس و ساير مراکز آموزشي، تطبيق بخش هاي مختلف موزه با سيستم آموزشي رسمي، وابسته کردن مدارس به بازديد از موزه ها، بر گزاري کلاسها و دوره هاي آموزشي در موزهها از جمله فعاليت اين دپارتمان است. لازم به ذکراست کيفيت معماري داخلي موزه، نورپردازي، ويترين آرايي و نظير اينها نيز در جذب مخاطب يک موزه موثر است .
به عنوان آخرين سوال آينده دانش موزه داري را در ايران چگونه ارزيابي مي کنيد؟
دانش موزه داري در ايران ناگزير به ارتقا و تحول است . زيرا نياز کشور به متخصصان موزه دار نيز رو به افزايش است و اين به سبب ايجاد موزه هاي متعدد در کشور است . سازمان ميراث فرهنگي، صنايعدستي و گردشگري نيز که متولي سياست گذاري موزه ها در کشور است بايد از دانش موزهداري و ارتقا سطح موزه داري کشور حمايت کند . پيشنهاد من اين است که سازمان ميراث فرهنگي در پژوهشگاه ، پژوهشکده يا گروه موزه داري را تاسيس کند تا اين پژوهشکده بتواند مطالعات موزهشناسي را جهت توسعه موزه ها مطابق با استانداردهاي جهاني دنبال کند . پيشنهادهاي اين پژوهشکده ميتواند راهگشاي اداره کل موزهها براي گسترش موزهها در کشور باشد./115
+ نوشته شده در دوشنبه ۱۳۸۷/۰۵/۲۸ ساعت ۲:۵۰ ب.ظ توسط احسان نایینی
|