کند و کاو و کاوش در اعماق زمين براي کشف و به دست آوردن آثار و اشيايي ارزشمند، مي‌تواند راهي باشد تا جستجوگران فلزات ارزشمند را چند گام به گذشته‌اي تاريخي نزديک کند. اما اين يافته‌هاي گرانبها چگونه مي‌توانند فهم و ادارک اين افراد را به گذشته‌هاي دور پيوند بزنند؟

گنجينه‌هاي زميني

جستجوگران فلزات زيرزميني. اينان براي همه ما، افراد آشنايي هستند که اغلب به صورت انفرادي، جفت جفت يا گروهي بوده و در همه حال چه در روزهاي آفتابي يا باراني، با گشت زدن در زمين‌ها و در حالي که به زمين خيره شده‌اند به صداهايي گوش فرا مي‌دهند که از دستگاه فلزيابشان متصاعد مي‌شود.

اين صداهاي سيگنال گونه با مکثي همراه مي‌شود که فرد را به بررسي منبع آن کشانده تا با کنار زدن آرام و با احتياط خاک از اطراف مرکز صدا، به کشف شيي نائل شوند که احتمالا مدت‌ها به دنبال آن بوده اند.

اما حاصل و نتيجه اين کند و کاو شبانه روزي چيست؟ در اغلب موارد آنچه در اين کاوش سراسر احتياط به دست مي‌آيد يا يک ميخ زنگ زده است و يا تکه‌هايي فلزي از ماشين‌آلات اوراق شده‌اي است که مدت‌ها دور افتاده اند. اما اين اتفاق هميشگي نيست و در برخي موارد شيي جالب توجه همچون يک اثر عتيقه گران‌قيمت نيز، طعمه صفحه فلزياب خواهد شد.

آثاري همچون يک سکه قديمي، قطعه‌اي از يک گردنبند رومي، صورتک سربي قرن هفدهمي يا يک فلز تزييني زيبا با پوششي نخ نما شده از چرم يا هرچيز ديگر که از نظر تاريخي داراي ارزش و قيمتي باشند، از جمله موارد نادري به شمار مي‌رود که گهگاهي طعمه صفحه‌ فلزياب‌ها مي‌شوند.

فارق از موارد ذکر شده به ندرت ديده‌ شده است که فلزيابان شي و اثري گرانبها و ارزشمند همچون گنجينه ارزشمند «وينچستر» را بيابند. اين گنجينه که شامل دو ست کامل از جواهرات طلايي عصر آهن است در سال 2000 کشف شده و در اختيار مرکز سيار عتيقه‌جات انگلستان قرار گرفت.

اين اکتشاف يکي از هيجان‌انگيز‌ترين يافته‌هاي چند دهه اخير فلزيابان بود و از آنجايي که يابنده اين گنجينه‌ها فورا مقامات ذي‌صلاح را مطلع کرده و به صورت کاملا محتاطانه تمام آثار کشف شده را ثبت کرده بود، شرايط براي ادامه مراحل کاوش مهيا و توسط باستان‌شناسان صورت گرفت.

در اين اکتشاف هيچ ويژگي باستان‌شناسي متمايز از ساير آثار کشف شده يا بقاياي ديگي وجود نداشت که ثابت مي‌کرد، تمام اين جواهرات در حفره‌اي کم عمق، دفن شده و احتمالا يک پيشکش يا هديه بوده است.

در اکتشافي ديگر، يک جام طلايي مخصوص کفن و دفن که در حدود چهار و نيم اينچ ارتفاع داشته و توسط هنرمندان عصر برنز ساخته شده يود، از جمله يافته هايي به شمار مي‌رود که توسط فلزيابان شناسايي شد. اين جام طلايي در سال 2001 توسط يکي ديگر از جسجتوگران فلزهاي زيرزميني انگليس به دست آمد و پس از مطلع شدن مرکز آثار باستاني اين کشور، ساير مراحل اکتشاف با هزينه سازمان ميراث انگلستان صورت گرفت. در کاوش‌ها مشخص شد که اين منطقه، پيشتر يک گورستان بوده است.

اما با توجه به آنچه در اين کاوش‌ها به دست مي‌آيد سووال‌هايي نيز مطرح مي‌شود. پرسش‌هايي از اين دست که: چه درس‌هايي را مي‌توان از اين آثار متنوع گرفت؟ آيا مي‌توان اين گنجينه‌ها را رابطي براي فهم و ادراک آيندگان از گذشته دانست؟ و آيا فلزياب‌ها را مي‌توان در زمره دستاوردهاي زيان ده ناميد يا سودمند؟

 

منبع: سایت میراث آریا

نویسنده: سيد محمد برازنده